خوانش انتقادی کتاب نو‌نگاشتۀ «فارسی عمومی دانشگاه پیام نور»

نوع مقاله : مرور و نقد کتاب

نویسنده
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور
چکیده
فارسی عمومی یکی از آموزه‌ها و سر‌فصل‌های سه‌واحدیِ برجسته و تأثیر‌گذار دانشگاهی است که با مخاطبانی فراگیر در رشته‌ها و گرایش‌های متفاوت، همواره مورد توجّه و اهتمام برنامه‌ریزان آموزشی، مؤلّفان، استادان و دانشجویان بوده است. این آموزه با اهدافی چون تلاش برای آشنایی بیشتر و بهتر دانشجویان با زبان فارسی؛ در جایگاه یکی از نمادهای وحدت‌بخش و انسجام‌آفرین ملّی، شناخت و شناساندن مفاخر و میراث بزرگ و ارزشمند ادبی، علمی، فرهنگی، عرفانی مطرح است. علاوه‌بر آن فراگیری مهارت خوانش و درک درست متون شعر و نثر فارسی، بهره‌مندی از زیبایی‌ها و ظرافت‌های نهفته در گنجینه‌های ادب فارسی، تمرین و تلاش بیشتر برای یاد‌گیری دستور زبان، دستور خط یا املا، نگارش و ویرایش از اهداف آموزش این درس است. موضوع این پژوهش نقد و بررسی کتاب فارسی عمومی دانشگاه پیام‌ نور به‌عنوان یکی از ده­ها نمونۀ این درس‌نامۀ دانشگاهی است که به ‌تازگی چاپ و منتشر شده است. هدف از این پژوهش که به روش اسنادی، توصیفی و جمع‌آوری کتابخانه‌ای و در نهایت نقد، بررسی و تحلیل محتوا انجام پذیرفته است، مطالعه و خوانش انتقادی این کتاب و آشکار شدن نقاط قوّت و ضعف آن و در نتیجه باز‌نگری، اصلاح و تجدید چاپ آن است. براساس یافته‌ها، پژوهش حاضر در پایان به این نتیجه می‌رسد: علی‌رغم همۀ تلاش‌های شایسته و در‌خور تقدیر مؤلّفان برای تهیّه و تدوین یک اثر ارزشمندِ ماندگار، امّا نقایص و کاستی‌هایی در بخش‌های گوناگون این کتاب به چشم می‌خورد که بازبینی، تغییر و اصلاح آن را برای پاسخ مناسب به نیازمندی‌ها و ایجاد انگیزۀ بیشتر در مخاطب ضروری می‌سازد.
کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ (کتاب‌نامه)
اسلامی ندوشن، محمّد‌علی (1370). جام جهان‌بین. چ پنجم. تهران: جامی.
انوری ابیوردی، علی ابن محمّد (1372). دیوان. ج اوّل. به اهتمام محمّد‌تقی مدرّس رضوی. چ چهارم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
حاتمی، حافظ (1393). عیّار نقد ( نگاهی انتقادی به کتاب فارسی عمومی دانشگاه پیام نور). مجموعه مقالات نهمین انجمن ترویج زبان و ادب فارسی. صص 1751 ـ 1767.
حاتمی، حافظ (1399). مجاز عقلی یا حقیقت ادعایی؟ (تأمّلی در عنصر زیبایی‌بخش تشخیص). بلاغت کاربردی و نقد ادبی. س پنجم. ش اوّل. صص 23 ـ 36.
حافظ، خواجه شمس‌الدّین محمّد (1362). دیوان. به تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری. ج اوّل. چ دوم. تهران: انتشارات خوارزمی.
دهخدا، علی‌اکبر (1389). لغت‌نامه. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رجایی، محمّد‌خلیل (1379). معالم البلاغه (در علم معانی و بیان و بدیع). چ پنجم. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.
سعدی، شیخ مصلح‌الدّین (1372). مجموعۀ آثار. تصحیح محمّد‌علی فروغی. تهران: ققنوس.
شفیعی کد‌کنی، محمّد‌رضا (1375). صُوَر خیال در شعر فارسی (تحقیق انتقادی در تطوّر ایماژهای شعر فارسی و...). چ ششم. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس (1382). سبک‌شناسی شعر. چ نهم. تهران: انتشارات فردوس.
ـــــــــــــ. (1392). بیان. ویراست چهارم. تهران: میترا.
صفا، ذبیح‌الله (1369). تاریخ ادبیات در ایران. ج دوم. چ دهم. تهران: انتشارات فردوس.
عثمان مختاری، ابو عمر بهاءالدّین (1382). دیوان عثمان مختاری. به اهتمام جلال‌الدّین همایی. چ دوم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
فتوحی رود معجنی، محمود (1393). بلاغت تصویر. چ سوم. تهران: سخن.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی (1401). دستور خطّ فارسی (ویراست جدید). تهران: نشر آثار.
معین‌الدّینی، فاطمه و همکاران (1403). فارسی عمومی. چ اوّل. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمد ابن قوص (1347). دیوان با حواشی و تعلیقات و... به کوشش محمّد دبیر‌سیاقی. چ سوم. تهران: کتاب‌فروشی زوار.
مولانا، جلال‌الدّین محمّد بلخی (1388). غزلیات شمس تبریزی. (دو جلدی) مقدّمه، گزینش و تفسیر محمّد‌رضا شفیعی کدکنی. چ دوم. تهران: سخن.
میر‌افضلی، سیّد علی (1399). رباعیات خیام و خیامانه‌های پارسی. چ اوّل. تهران: سخن.
همایی، جلال‌الدّین (1370). فنون بلاغت و صناعات ادبی. چ هفتم. تهران: مؤسّسۀ نشر هما.
دوره 6، شماره 12 - شماره پیاپی 12
علوم انسانی
دورۀ ششم، پاییز و زمستان 1404 ، شمارۀ دوازدهم
اسفند 1404
صفحه 305-330