تحولات جدید در روابط شهرهای جهان: با فن آوری شهرهای هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
علی زینالی عظیم
پژوهشگر پسا دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تهران، ایران.
10.22047/hsd.2024.471869.1022
چکیده
هدف این پژوهش بررسی و تحلیل سیستماتیک اجزا، استانداردها و حالت‌های توسعه شهرهای هوشمند در مناطق مختلف جهان است. این تحقیق به دنبال ارائه چارچوبی نوین برای شهرهای هوشمند است که ابعاد فرهنگی و تکنولوژیکی را درنظر بگیرد. سؤال تحقیق این است که چگونه فناوری‌های شهرهای هوشمند بر تحولات روابط بین‌المللی شهرهای جهان تأثیر می‌گذارند و این فناوری‌ها چه نقشی در تقویت همکاری‌ها و تعاملات فرهنگی میان شهرهای مختلف ایفا می‌کنند؟
روش تحقیق به‌کار رفته در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی است و داده‌ها از مقالات علمی و گزارش‌های بین‌المللی گردآوری شده‌اند که از طریق مرور سیستماتیک انجام شده است. ابتدا تعداد 150 مقاله از پایگاه‌های معتبر علمی مانند گوگل اسکولار[1] و اسکوپوس[2] و مرجع مقالات جهاد دانشگاهی[3] بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ شناسایی شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، 40 مقاله مرتبط با موضوع، انتخاب و به تحلیل نهایی راه یافتند. تحلیل مقالات نشان می‌دهد که توسعه شهرهای هوشمند به شدت به عوامل فرهنگی، اجتماعی و زیرساختی وابسته است. مناطق مختلف براساس نیازها و ارزش‌های بومی خود به توسعه این شهرها پرداخته‌اند و برای موفقیت بیشتر این پروژه‌ها، باید فرهنگ و ارزش‌های هر جامعه مورد توجه قرار گیرد. چالش‌هایی مانند حریم خصوصی و نابرابری در دسترسی به فناوری همچنان به عنوان موانع مهم در مسیر توسعه شهرهای هوشمند مطرح هستند. برای حل این مشکلات، سیاست‌گذاری‌های جامع و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها ضروری است. در نتیجه می­توان گفت توسعه شهرهای هوشمند به شدت تحت تأثیر فرهنگ‌های محلی، نیازهای منطقه‌ای و سطح دسترسی به فناوری است. ​
 
[1] Google Scholar
[2] Scopus
[3] SID
کلیدواژه‌ها
شهر هوشمند
روابط شهرها
فرهنگ منطقه‌ای
مدل بعد فردی - فناوری - فرهنگ
  • روستایی، شهریور، پورمحمدی، محمدرضا، قنبری، حکیمه (1396). بررسی نقش ساختاری حکمروایی خوب شهری در ایجاد شهرهای هوشمند (نمونه مورد مطالعه: شهرداری تبریز). فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 8(31)، 123-146.
  • ​ زینالی عظیم، علی، فدائی حقی، مهری، علیزاده، امین، جدیری عباسی، محمد، فتحی­پور، رضا، شریفی، محمدعلی (1403). سنجش عوامل مؤثر در عدم توسعه شهر هوشمند پایدار تبریز. فصلنامه علوم محیطی، 22(3)، 427-446.
  • زینالی عظیم، علی (1401). سنجش عوامل مؤثر بر شکل­گیری شهر هوشمند در فضای جغرافیایی شهر تبریز کم آبی. آمایش سیاسی فضا. ۴ (۳) :۲۳۵-۲۵۳ .
  • زینالی عظیم، علی، حاتمی گلزاری، الهام، کرمی، اسلام، بابازاده اسکوئی، سولماز، (1400)، سنجش پایداری محیطی شهر تبریز براساس شاخص­های زیست­محیطی رشد هوشمند شهری، پایداری، توسعه و محیط زیست 3(2),41-59.
  • زینالی عظیم، علی، بابازاده اسکوئی، سولماز (1401). تحلیلی بر ایجاد شهر هوشمند قابل زندگی در شهر تبریز. اقتصاد و برنامه­ریزی شهری، 3(4)، 24-37.
  • زینالی عظیم، علی (1401). ارزیابی پایداری شهری و محیطی از طریق رشد هوشمند شهری نمونه موردی: شهر جلفا. جغرافیا و پایداری محیط، 12(1)، 19-39.
  • شیرویه‌پور، شهریار، مرتضوی، سید مرتضی، بیات، روح‌الله (1402). ارائۀ مدل عوامل مؤثر بر توسعۀ آیندۀ شهرهای هوشمند پایدار با تأکید بر مدیریت بهینۀ انرژی. اقتصاد و برنامه­ریزی شهری، 4(4)، 116-130.
  • عنابستانی، علی اکبر، کلانتری، محسن، نیکنامی، نسیم (1402). تحلیل فضایی شاخص‌های شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء در کلان­شهر مشهد. برنامه­ریزی فضایی، 13(4)، 71-96.
  • مولائی، اصغر (1400). تبیین مبانی و راهبردهای شهر هوشمند با رویکرد پایداری در حوزه مدیریت بحران (نمونه موردی؛ کلان­شهر تهران). دانش پیشگیری و مدیریت بحران، ۱۱ (۳) :۲۵۵-۲۷۳.
  • میراسماعیلی، بی‌بی‌سادات، عسکری، مهدی، محمدی، افشین، حسینی دانا، حمیدرضا، نقیب‌السادات، سید رضا (1402). شناسایی عوامل و شاخص‌های مؤثر بر توسعۀ مدیریت شهری بر مبنای فناوری‌های نوین هوشمند ارتباطی مبتنی بر رویکرد کمی‌. اقتصاد و برنامه­ریزی شهری، 4(3)، 212-223.
دو فصلنامه توسعه علوم انسانی
دوره 5، شماره 10 - شماره پیاپی 10
علوم انسانی
دورۀ پنجم، پاییز و زمستان 1403 ، شمارۀ دهم
اسفند 1403
صفحه 29-49