شبیه‌سازی وصولی معوقات مالیاتی پایه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی در یک مدل دینامیکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
چکیده
معوقات مالیاتی یکی از مسائل پرچالش در نظام مالیاتی کشور می‌باشد که باتوجه به نقش درآمدی مالیات در بودجه سنواتی کشور، عدم رسیدگی و قطعیت مالیات و وصول به‌موقع مالیات‌ها به‌ویژه در شرایط تورمی زیان‌های زیادی را به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند. بنابراین در این مقاله یک مدل شبیه سازی شده از معوقات مالیاتی در پایه مالیاتی اشخاص حقوقی و میزان وصول مالیات‌های این منبع در یک افق زمانی مشخص با روش پویایی‌شناسی سیستم ارائه می‌شود. در این پژوهش با استفاده از نظر خبرگان، روابط علّی و معلولی کشف و نمودارهای علّی-حلقوی و نمودار جریان ترسیم گردید. با استفاده از تفکر سیستم‌های پویا مدل توسعه داده شده و با بررسی خروجی‌ها، عوامل با بیشترین اثرگذاری و ارتباط با سایر اجزاء سیستم شناسایی و اصلاحات لازم در مدل بعمل آمد. نتایج حاصل از مدل در نرم افزار Vensim نشان داد که دو عامل اصلی در افزایش درآمدهای مالیاتی موثر هستند. این عوامل به ترتیب عبارتند از کاهش زمان رسیدگی و قطعیت پرونده مالیاتی که منجر به افزایش میزان مالیات قطعی شده قابل وصول می‌گردد و دیگری کاهش معوقات غیرقابل وصول است که با ایجاد دسترسی کامل سازمان امور مالیاتی کشور به پایگاه‌های داده و اطلاعات فعالیت‌های اقتصادی مودیان و سرعت بخشیدن به ارسال اوراق قطعی مالیاتی به بخش وصول و اجرا در نهایت زمینه وصول بیشتر درآمدهای مالیاتی و کاهش معوقات را فراهم می‌آورند.
کلیدواژه‌ها

منابع
[1] مرادی نقده، مهدی (1397). مطالعه تطبیقی سازمان مالیاتی:عملکرد عملیاتی، طرح پژوهشی، تهران، سازمان امور مالیاتی کشور.
[2] زایر، آیت (1400). گزارش عملکرد درآمدهای مالیاتی کشور در سال 1399، تهران، سازمان امور مالیاتی کشور.
[3]عیسی زاده، یوسف(1394). شناسایی و رتبه بندی علل معوقات مالیاتی در راستای رسیدن به اهداف اقتصادمقاومتی، همایش توسعه پایدار استان یزد در بستر اقتصاد مقاومتی، یزد،https://civilica.com/doc/468188
[4] نظری، محمدرضا (1395). بررسی وضعیت معوقات مالیاتی به تفکیک منابع و علل آن در استان مازندران، طرح پژوهشی، سازمان امور مالیاتی کشور.
[5] خداپرست شیرازی، جلیل؛ اشک تراب، نیلوفر و نعمت الهی، زهرا (1395). بررسی وضعیت معوقات مالیاتی در استان فارس به تفکیک منابع و علل آن، طرح پژوهشی، سازمان امور مالیاتی کشور.
[6] غلامی، عاطفه (1400). ملاحظات امنیت اقتصادی معوقات و فرار مالیاتی، https://civilica.com/doc/1379329
[7] Ebraico, M., & Rua, S. (2015). An Assessment of the Performance of the Italian Tax Debt Collection System (No. 53). Directorate General Taxation and Customs Union, European Commission.
[8] OECD (2019). Tax Debt Management Maturity Model, OECD Tax Administration Maturity Model Series, OECD, Paris.
www.oecd.org/tax/forum-on-tax-administration/publications-and-products/tax-debt-management-maturity-model.htm
[9] OECD (2020), Tax Debt Management Network: Enhancing International Tax Debt Management, Paris.
www.oecd.org/tax/forum-on-tax-administration/publications-and-products/enhancing-international-tax-debt-management.htm
[10] مشایخی، علی نقی؛ آذر، عادل و زنگویی نژاد، ابوذر (1393). ارائه مدل دینامیکی برای کاهش متوسط زمان پرداخت خسارت شرکتهای بیمه، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 71، صفحات 117-95.
[11] مهدیان راد، امیراحمد؛ الوانی، سیدمهدی؛ فضلی، صفر (1398). ارائه مدل دینامیکی تسهیم دانش در سازمان امور مالیاتی کشور، پژوهشنامه مالیات، جلد ۲7 شماره 92 صفحات 164-125.
[12] Richardson, G. P., & Pugh, A. L. (1981). System Dynamics-Modeling with DYNAMO. Productivity Press Inc.
[13] Sterman, J. D. (2001). System dynamics modeling: tools for learning in a complex world. California management review, 43(4), 8-25.
[14] مشایخی، علینقی،(1397)، پویاشناسی سیستم‌ها»، جلد اول دیدگاه سیستمی، تهران، انتشارات آریانا قلم.
[15] Yim, N. H., Kim, S. H., Kim, H. W., & Kwahk, K. Y. (2004). Knowledge based decision making on higher level strategic concerns: system dynamics approach. Expert Systems with Applications, 27(1), 143-158.

 

دوره 3، شماره 5
علوم انسانی
دوره سوم، بهار و تابستان 1401 ، شماره پنجم
شهریور 1401
صفحه 125-144