تحلیلی بر اثرات متفاوت اجزای نقدینگی بر تورم و تولید در اقتصاد ایران: رویکرد همدوسی موجکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی
2 عضو پیوسته فرهنگستان علوم، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
در تحلیل نقدینگی، درجه سیالیت (نقدینگی) عامل مهمی است که کیفیت و کارایی آن را شدیداً متأثر می‌سازد و لذا تمرکز بر روی مقدار و حجم نقدینگی بدون توجه به کیفیت آن می‌تواند گمراه‌کننده بوده و منجر به سیاست‌گذاری نامناسب شود. ازاین‌رو یکی از نکاتی که در مورد کیفیت پول قابل‌ذکر است بررسی روند سهم پول و شبه پول از تغییرات نقدینگی و ارتباط آن با تولید و تورم طی سال­های اخیر است. بدین منظور مطالعه حاضر با استفاده از رویکرد تبدیل موجک پیوسته[1] پویایی­های رابطه علی میان اجزای نقدینگی و تورم را طی سالهای 1360 الی 1399 موردمطالعه قرار می‌دهد. نتایج نشان می‌دهند که: 1- در اقتصاد با تورم بالا، در فرکانس بالا (کوتاه‌مدت) تورم اثر بازخوردی بر رشد عرضه پول دارد همچنین یافته‌های رابطه­ی مذکور حاکی از آن است که در فرکانس‌های پـایین (بلندمدت) رابطه علی از رشد پول به تورم قوی‌تر است.2- علی‌رغم اینکه در فرکانس بالا (کوتاه‌مدت) رابطه ناپایداری بین دو متغیر شبه پول و تورم مشهود است در فرکانس پایین (بلندمدت) رابطه علی باثبات و هم‌فاز از تورم به رشد شبه پول قابل‌مشاهده است. به‌بیان‌دیگر نتایج فوق این ایده را که تورم در ایران صرفاً یک پدیده پولی نیست و نقدینگی در اقتصـاد ایـران مطابق با نظریات اقتصاددانان پسا کینزی درون­زاسـت را تقویت می‌کند. همچنین در این پژوهش در بررسی رابطه علی میان تأثیر نرخ رشد پول و شبه پول بر تغییرات تولید ناخالص داخلی طی سال­های 1367 الی 1399 نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که در اقتصاد ایران افزایش سهم شبه پول از نقدینگی (با توجه به رابطه علی خلاف فاز میان متغیرهای مذکور در فرکانس‌های مختلف) منجر به کاهش رشد سرمایه‌گذاری و رشد تولید در آینده می‌گردد و این در حالی است که افزایش سهم پول از نقدینگی با توجه به تحلیل همدوسی موجکی اثرات مثبتی را بر روی تغییرات تولید نشان می‌دهد.

[1] Continuous Wavelet Transform
کلیدواژه‌ها

فهرست منابع
- احسانی، محمد علی و طاهری، صالح (1397). کاربرد تبدیل موجک پیوسته در کشف پویایی­های رابطه علی بین نقدینگی و اجزای تشکیل دهنده­ی آن با تورم: مطالعه­ی موردی اقتصاد ایران. تحقیقات اقتصادی، دوره 53، شماره 2، 278-253.
- بدری و زمان زاده،حمید (1396). تحلیل رفتار ترازنامه نظام بانکی در خلق نقدینگی و پیامدهای آن در اقتصاد؛ فصلنامه پژوهش‌های پولی-بانکی، سال 10، شماره 34، 621-656.
- شاکری، عباس؛ محمدی، تیمور؛ باقرپور اسکویی، الناز (1401). بررسی ماهیت تورم در اقتصاد ایران: رویکرد همدوسی موجکی. پژوهش­های اقتصادی ایران (آماده انتشار).
- جلالی نائینی، احمدرضا و زمان زاده، حمید (1395). بررسی اثرات متفاوت اجزای نقدینگی بر تولید و قیمت رویکرد تصحیح خطای برداری با متغیرهای برون­زای نامانا؛ فصلنامه پژوهش­های پولی- بانکی، سال نهم، شماره 27، 1-27.
- زراء نژاد، منصور و مهر مسعود، سعادت (1386). عرضه پول در اقتصاد ایران؛ پژوهشنامه بازرگانی، شماره 45، 1-22.
- شاکری، عباس (1395). مقدمه­ای بر اقتصاد ایران. انتشارات رافع.
- شاکری، عباس (1385). پیامدهای رشد نقدینگی در اقتصاد ایران، مجموعه مقالات هفدمین کنفرانس سالانه سیاست های پولی و ارزی.
- شاکری، عباس (1379). بررسی ماهیت تورم در اقتصاد ایران. رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی.
- مهدوی، ابوالقاسم؛ توکلی دادجوی، عباس و عسگری، آرین(1397). عوامل نامولد خلق سپرده­های بانکی در اقتصاد ایران؛ مجموعه مقالات بیست و هشتمین همایش سالانه سیاست­های پولی و ارزی، پژوهشکده پولی و بانکی.
 
 Aguiar‐Conraria, L. & Soares, M. J. (2014). The continuous wavelet transform: Moving beyond uni‐and bivariate analysis. Journal of Economic Surveys, 28(2), 344-375.‏
 
Abdullah, A. M., Al-Abduljader, S., & Naser, K. (2020). Determinants of Inflation in Kuwait1. The Journal of Developing Areas, 54(3).‏
 
Andrieş, A. M., Ihnatov, I., & Tiwari, A. K. (2016). Comovement of exchange rates: A wavelet analysis. Emerging markets finance and trade, 52(3), 574-588.
 
Badri & Zamanzadeh, Hamid (2018). Analyzing the behavior of the banking system balance sheet in creating liquidity and its consequences in the economy; Monetary-Banking Quarterly, Volume 10, Number 34,621-656. [In Persian].
 
Bikker, J. A., & Gerritsen, D. F. (2018). Determinants of Interest Rates on Time Deposits and Savings Accounts: International Review of Finance, 18(2), 169-216.
 
Cyrille, S. M., & Christophe, M. (2022). The endogenous money hypothesis: Empirical evidence from the CEMAC area (1990–2017). Journal of Post Keynesian Economics, 45(1), 73-99.‏
 
Deleidi, M. 2018. “Post Keynesian Endogenous Money Theory: A Theoretical and Empirical Investigation of the Credit Demand Schedule.” Journal of Post Keynesian Economics 41 (2):185–209.
 
 Ehsani, M & Taheri, S., (2019). Application of continuous wavelet transform in discovering the dynamics of the causal relationship between liquidity and its components with inflation: A case study of the Iranian economy. Economic Research, Volume 53, Number 2, 278-253 [In Persian].
 
Fontana, G. (2003). Post Keynesian approaches to endogenous money: a time framework explanation. Review of political economy, 15(3), 291-31.
 
Goodhart, C. (2001). The endogeneity of money. In Money, Macroeconomics and Keynes (pp. 26-36). Routledge.
 
 Habimana, O. (2016). Oil price, exchange rate and consumer price co-movement: A continuous-wavelet analysis.‏
 
Hewitson, G. (1995). Post‐Keynesian monetary theory: some issues. Journal of Economic Surveys, 9(3), 285-310.
 
Jalali Naeini, A & Zamanzadeh, H (2015). Investigating the different effects of liquidity components on production and price of vector error correction approach with Namana exogenous variables; Monetary-Banking Research Quarterly, Year 9, No. 27, 1-27 [In Persian].
 
 Lavoie, M. 2006. “Endogenous Money: Accommodationist.” In A Handbook of Alternative Monetary Economics, edited by P. Arestis and M. Sawyer, 17–34. Cheltenham, UK and Northampton, MA: Edward Elgar.
 
Lavoie, M. (1992). Foundations of post-Keynesian economic analysis. Books.
 
Mahdavi, A & Tavakoli Dadjavi, Abbas and Asgari, Arian. (1397). Unproductive factors of creating bank deposits in the Iranian economy; Proceedings of the 28th Annual Conference on Monetary and Foreign Exchange Policy, Monetary and Banking Research Institute [In Persian].
 
Mishkin, F. S. (2011). Monetary policy strategy: lessons from the crisis (No. w16755). National Bureau of Economic Research.
 
 Moore, J. B. 1989. “A Simple Model of Bank Intermediation.” Journal of Post Keynesian Economics 12 (1):10–28.
 
 Palley, T. I. 2006. “Monetary Policy in an Endogenous Money Economy.” In A Handbook of Alternative Monetary Economics, edited by P. Arestis and M. Sawyer, 242–257.Cheltenham, UK and Northampton, MA: Edward Elgar.
 
 Rua, A. (2012). Money growth and inflation in the Euro area: A timefrequency view. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 74(6): 875-885.
 
Shakeri, A. (1980). Investigating the nature of inflation in the Iranian economy. phd dissertation, Shahid Beheshti University [In Persian].
 
Shakeri, A. (2008). Changes in the growth of liquidity in the Iranian economy (trends and causes). Research Center of the Islamic Consultative Assembly [In Persian].
 
 
Shakeri, A (2017). An Introduction to the Iranian Economy. Rafe Publications [In Persian].
 
Smithin, J. (2013a), Essays in the Fundamental Theory of Monetary Economics and Macroeconomics, Singapore: World Scientific Publishing.
 
Smithin, J. (2013b), ‘Keynes’s theories of money and banking in the Treatise and 30) General Theory’, Review of Keynesian Economics, 2 (2), 242–56.
 
 Togay, S., & Kose, N. (2013). Money-price relationships under a currency board system: the case of Argentina. Journal of Applied Economics, 16(2), 373-389
 
Zara Nejad, M., & Mehr Massoud, S (2007). Money supply in the Iranian economy; Journal of Commerce, No. 45 [In Persian].
 
دوره 3، شماره 5
علوم انسانی
دوره سوم، بهار و تابستان 1401 ، شماره پنجم
شهریور 1401
صفحه 49-76