ارایه الگوی بومی توانمندسازی سازمان‌های مردم نهاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت برنامه ریزی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوارسگان
2 عضو هیأت علمی گروه برنامه ریزی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی علوم تحقیقات
چکیده
امروزه دولت­ها به ظرفیت اجرایی سازمان­های مردم نهاد و اثرگذاری اجتماعی آنان پی برده و در بسیاری از کشورها به توسعه و حمایت از این قبیل سازمان­ها روی آورده­اند. برخلاف گذشته، امروزه سازمان­های مردم نهاد علاوه بر فعالیت­های اجتماعی، می­توانند در فعالیت­های اقتصادی و تجاری نیز فعالیت کرده و به درآمدزایی و در قالب کسب و کارهای کوچک و متوسط به اشتغال­زایی برای جامعه محلی بپردازند. هدف مطالعه حاضر، ارایه الگوی بومی توانمندسازی سازمان‌های مردم نهاد با تأکید بر عوامل کلیدی کسب و کار می­باشد. این مطالعه به روش کیفی و از طریق مصاحبه با 10 نفر از مدیران و کارشناسان سازمان‌های مردم نهاد شهر تهران صورت پذیرفت. تکنیک تحلیل مصاحبه به روش کدگذاری و با استفاده از نظریه داده بنیاد صورت گرفت. در پایان از مجموع 255 کد باز، 34 مقوله­ی محوری استخراج و در 13 مقوله­ی گزینشی دسته­بندی گردید. این 13 مقوله عبارتند از: عوامل مدیریتی و کلان سازمانی؛ عوامل اجتماعی و حمایتی؛ بازاریابی و اطلاع­رسانی؛ حوزه­های جامعه­محور؛ حوزه­های کسب و کاری؛ عوامل درون­سازمانی؛ عوامل برون­سازمانی؛ توانمندسازی الکترونیکی؛ بسترسازی الکترونیکی؛ توسعه تجاری سمن­ها؛ کمک­های رسانه­ای؛ کمک­های پشتیبانی؛ کمک­های بنیادین.
کلیدواژه‌ها

منابع
1)      اخوان خرازیان، مریم.، ومقدسی، فائزه. (1396). بررسی تأثیر توانمندسازی بر تسهیم دانش و طراحی مدل چندسطحی برای تبیین تأثیر فرهنگ سازمانی مشارکتی بر تسهیم دانش. فصلنامه مدیریت فرهنگ سازمانی، 15(1)، 223-207.
2)      امینی، علیرضا.، مزروعی نصرآبادی، اسماعیل.، و آقاجری، معصومه. (1396). نقش توانمندسازی روان­شناختی و تمایل به کارآفرینی کارکنان در رابطه بین بازارگرایی و نوآوری سازمانی. فصلنامه مدیریت بازرگانی، 9(2)، 258-233.
3)      بوذرجمهری، خدیجه.، و جوانی، خدیجه. (1399). نقش سازمان­های مردم نهاد در توانمندسازی زنان روستایی جهت حفاظت از محیط­زیست (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان رشتخوار). فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، 9(29)، 82-69.
4)      جوانی، خدیجه.، بوزرجمهری، خدیجه.، شایان، حمید.، و قاسمی، مریم. (1396). وضعیت سازمان­های مردم نهاد در روستاها: فرآیند شکل­گیری، آثار و پیامدها (منطقه مورد مطالعه روستاهای شهرستان رشتخوار). فصلنامه پژوهش­های روستایی، 8(1)، 165-150.
5)      حسین­زاده، هدایت.، و نصرتی، رضا. (1393). بررسی تأثیر طرح توسعه بنگاه­های کوچک و زودبازده بر ایجاد اشتغال در استان­های منتخب کشور. فصلنامه سیاست­های مالی و اقتصادی، 2(7)، 108-91.
6)       دماری، بهزاد.، حیدرنیا، محمد علی.، و رهبری بناب، مریم. (1393). نقش و عملکرد سازمان­های مردم نهاد در حفظ و ارتقای سلامت جامعه. مجله پایش، 13(5)، 550-541.
7)      رازقی، نادر.، و لطفی خاچکی، بهنام. (1397). تحلیل جامعه‌شناختی چالش‌های بقاء و پایداری سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه آسیب‌های اجتماعی؛ با تأکید بر رابطه آن­ها با دولت. فصلنامه جامعه­شناسی نهادهای اجتماعی، 5(11)، 128-97.
8)      رمضانی بیدگلی، امیرحسین.، و روحانی، محمدحامد. (1397). شناسایی شیوه­های تأمین و جذب مشارکت مالی برای سازمان­های خیریه و مردم نهاد. دومین همایش ملی خیر ماندگار (مطالعه و ارزیابی امور خیر در ایران با تمرکز بر چالش­های نیکوکاری در ایران امروز)، تهران.
9)      سلیانی، مسعود.، و وثوقی، منصور. (1395). عوامل مؤثر بر استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد در نظارت بر عملکرد دولت در فرآیند توسعه محلی. فصلنامه توسعه محلی (روستایی ـ شهری)، 8(2)، 220-199.
10)  شریف­زاده، فتاح.، و محمدی مقدم، یوسف. (1388). ارتباط توانمندسازی کارکنان با بهره­وری نیروی انسانی کارکنان فرماندهی انتظامی استان لرستان. پژوهش­های مدیریت انتطامی، 4(1)، 18-5.
11)  طاهری، یاسین.، محمدی، جیران.، و جعفری­نیا، سعید. (1393). بررسی رابطه رهبری تحول­آفرین و رفتار شهروندی سازمانی، با توجه به نقش مداخله­گر توانمندسازی کارکنان.  فصلنامه مدیریت دولتی، 6(4)، 789-769.
12)  عباسی، عنایت.، رفیعی، لیلا.، و فرهادیان، همایون. (1391). بررسی میزان برخورداری سازمان­های مردم نهاد زیست محیطی شهر تهران از ویژگی­های یک سازمان یادگیرنده. فصلنامه مدیریت دولتی، 4(4)، 72-53.
13)  عباسی، طیبه.، طالقانی، غلامرضا.، و رجب­زاده، سمیه. (1394). بررسی ارتباط توانمندسازی کارکنان با نوآوری در خدمات عمومی با تأکید بر تعلق خاطر کاری. فصلنامه مدیریت دولتی، 7(4)، 764-743.
14)  عمرانی دهکهان، سجاد. (1393). بررسی نقش سازمان­های مردم نهاد NGO در حفاظت از محیط­زیست. اولین همایش ملی مدیریت پایدار منابع خاک و محیط­زیست،کرمان.
15)  فیاضی، بی­بی مرجان.، و حق­شناس گرگابی، محمد. (1396). شناسایی راهبردهای توانمندسازی نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران. فصلنامه مدیریت دولتی، 9(1)، 34-1.
16)   قربانی­زاده، وجه­الله.، و آقاوردی، بابک. (1392). نقش توانمندسازی روان­شناختی کارکنان در تعالی سازمانی. دوفصلنامه­ی پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، 5(1)، 106-87.
17)  کریمی دهناشی، امین. (1399). تلنگرهایی برای جلب مشارکت نیکوکاران در تأمین مالی مؤسسات، بنیادهای خیریه و سازمان­های مردم نهاد (سمن). فصلنامه سیاست­نامه علم و فناوری، 10(33)، 20-5.
18)  گنجلو، عاطفه.، و سعیدی مفرد، ساناز. (1398). نقش سازمان­های مردم نهاد و تشکل­های محلی در توانمندسازی اجتماعی سکونتگاه­های غیررسمی. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 34(134)، 491-483.
19)  لاهیجانیان، اکرم الملوک.، ارجمندی، رضا.، محرم­نژاد، ناصر.، و جمشیدی دلجو، مجتبی. (1389). بررسی ساختار و عملکرد سازمان­های غیردولتی زیست­محیطی و نقش آن­ها در فرآیند توسعه شهری استان تهران. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط­زیست، 12(46)، 111-101.
20)  مبشر راد، فاطمه.، و غنبر طهرانی، نسیم. (1397). عوامل تأثیرگذار بر کارکرد رسانه­های اجتماعی در تأمین مالی جمعی مؤسسات خیریه. فصلنامه مطالعات مدیریت کسب و کار هوشمند، 6(24)، 136-109.
21)  مقیمی، محمد. (1387). کارآفرینی در نهادهای جامعه مدنی: پژوهشی در سازمان‌های غیر دولتی (NGOs) ایران. ناشر: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
22)  موحد، علی.، فیروزی، محمد علی.، زارعی، رضا.، و ظفری، مسعود. (1392). نقش سازمان­های مردن نهاد برای مشارکت در بازسازی بافت­های فرسوده، نمونه موردی: بافت فرسوده­ی بخش مرکزی شهر اهواز. فصلنامه جغرافیا، 11(36)، 98-79.
23)  Andrade, J., Mendes, L., & Lourenço, L. (2017). Perceived psychological empowerment and total quality management-based quality management systems: an exploratory research. Total Quality Management & Business Excellence, 28(1-2), 76-87.
24)  Belyaeva, Z. (2018). Business Environment Challenges and Trends for Contemporary SMEs in Europe. In The Sustainable Marketing Concept in European SMEs: Insights from the Food & Drink Industry (pp. 13-28). Emerald Publishing Limited.
25)  Botsman, R., & Rogers, R. (2011). What’s Mine Is Yours: The Rise of Collaborative Consumption Harper Business. New York.
26)   De Kort, M. J., & Vermeulen, P. A. (2010). Entrepreneurial decision-makers and the use of biases and heuristics. Vermeulen, Patrick. AM and Curseu, PL (Ed.), Entrepreneurial Strategic Decision-Making A Cognitive Perspective, Edward Elgar Publishing Limited, 123-134.
27)  Fong, K. H., & Snape, E. (2015). Empowering leadership, psychological empowerment and employee Outcomes: Testing a multi‐level mediating model. British Journal of Management, 26(1), 126-138.
28)  Gibcus, P., & Hoesel, P. V. (2008). Strategic decision-making processes in SMEs: an exploratory study. Entrepreneurial Strategic Decision‐making: A cognitive perspective, 89-104.
29)  Gopalakrishnan, S., & Matthews, D. (2018). Collaborative consumption: a business model analysis of second-hand fashion. Journal of Fashion Marketing and Management: An International Journal, 22(3), 354-368.
30)  Haji, R., & Pasebani, M. (2009). A Study an the Industrial Cluster Modeling Based on Unido Approach for SMEs (Case Study: Tabriz Auto Parts Manufacture Agencies).
31)  Jauhari, H., Singh, S., & Kumar, M. (2017). How does transformational leadership influence proactive customer service behavior of frontline service employees? Examining the mediating roles of psychological empowerment and affective commitment. Journal of Enterprise Information Management, 30(1), 30-48.
32)  Javed, B., Khan, A. A., Bashir, S., & Arjoon, S. (2017). Impact of ethical leadership on creativity: the role of psychological empowerment. Current Issues in Tourism, 20(8), 839-851.
33)  Karpak, B., & Topcu, I. (2010). Small medium manufacturing enterprises in Turkey: An analytic network process framework for prioritizing factors affecting success. International Journal of production economics, 125(1), 60-70.
34)  Morin, A. J., Meyer, J. P., Bélanger, É., Boudrias, J. S., Gagné, M., & Parker, P. D. (2016). Longitudinal associations between employees’ beliefs about the quality of the change management process, affective commitment to change and psychological empowerment. Human Relations, 69(3), 839-867.
35)  Peterson, E., Plowman, E. G., & Trickett, J. M. (2012). Business Organization and Management, Literary Licensing, LLC.
36)   Simpson, S. N. Y. (2008). Non-governmental organisations (NGOs) boards and corporate governance: The Ghanaian experience. Corporate Ownership and Control, 6(2), 89-98.
37)  Walsh, G. (2011). Family Business Succession: Managing the all-important family component. KPMG Enterprise.
دوره 2، شماره 4
علوم انسانی
دورۀ دوم، پاییز و زمستان 1400 ، شمارۀ چهارم
اسفند 1400
صفحه 103-130