اکنون‌زدگی در عصر شتاب تاریخ: چالش‌ها و چشم‌اندازها مقدمه‌ای بر ارزیابی آسیب شناختی برنامه ریزی توسعه در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، همکار مدعو شاخه اقتصاد گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
چکیده
ایران یکی از پیشگامان برنامه‌ریزی توسعه در سطح جهان به شمار می‌آید اما نتایج حاصل از تلاش‌های صورت گرفته در این زمینه با منابع مادی و انسانی صرف شده در این راه و نیز اهداف کیفی مندرج در اسناد برنامه‌ها ناسازگار است.
در ریشه‌یابی چرایی این مسئله و چگونگی حل و فصل آن، در این پژوهش با رویکردی نهادی همراه با بهره‌گیری از تجربه‌های تاریخی کشور در امر برنامه‌ریزی توسعه نشان داده‌شده‌است که غفلت از نقش بنیادی شکاف فزاینده علمی – فناورانه با پیشگامان و ضرورت تمرکز اساسی بر ریشه‌های آن که عبارت از پاداش بیشتر به فعالیت‌های غیر مولد در برابر فعالیت‌های مولد است، موجب شده بزرگ‌ترین تقاضا کننده دستاوردهای علمی – فنی به حاشیه رود. یافته اصلی این پژوهش آن است که به اعتبار هزینه فرصت از دست رفته‌ی دائما روبه افزایش غفلت مزبور، راه نجات کشور، حل و فصل نهادمند و نظام وار مسئله کوته نگری به مثابه مهم‌ترین سازه ذهنی حاکم بر نظام تصمیم‌گیری و تخصیص منابع ملی است.
کلیدواژه‌ها

منابع
1-     آدلمن، ایرما، 1385، " خطاها در تئوری توسعه و دلالت های آن برای سیاستگذاری، فریبا مومنی، فصلنامه اقتصاد سیاسی تحول همه جانبه
2-     سازمان ملل متحد ( 1366) نظام های سازمانی برای  برنامه ریزی ملی، ترجمه : قهرمان قدرت نما، انتشارات : مرکز مدارک و انتشارات سازمان برنامه و بودجه ، چاپ اول: تهران
3-     راسل ایکاف ( 1375)، " برنامه ریزی تعاملی" ترجمه: سهراب خلیلی شورینی ، نشر مرکز، چاپ اول، تهران
4-     لندز، دیوید (1384)، " ثروت و فقر ملل: چرا بعضی ها چنان ثروتمند و بعضی ها چنان فقیر؟ ترجمه: ناصر موفقیان، نشر: موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، چاپ اول، تهران
5-     سعیدی، رحمان و علی اصغر کیا (1381) ، " جهانی شدن اقتصاد، انقلاب ارتباطات و تاثیر متقابل آنها" مجموعه مقالات همایش ایران و جامعه اطلاعاتی ، تهران، موسسه توسعه و تحقیقات علوم انسانی 
6-     شومپیتر، جوزف (1354) ، " کاپیتالیزم، سوسیالیسم و دموکراسی" ترجمه : حسن منصور، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول
7-     فریره، پائولو، 1368، " آموزش برای پیشرفت" ترجمه : احمد بی رشک ، انتشارات خوارزمی، چاپ اول، تهران
8-     ساب چوی، هیونگ (1366) انتقال تکنولوژی به کشورهای در حال توسعه ترجمه احمد توفیق، انتشارات وزارت صنایع
9-      عظیمی، حسین (1385) "مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران" ، نشر نی، چاپ پنجم، تهران
10- مومنی، فرشاد (1396)، " عدالت اجتماعی، آزادی و توسعه در ایران امروز" انتشارات نقش و نگار، چاپ اول، تهران
11-Foss.Nicolai.j(2003). Bounded Rationity In The Economics of organization journal of economic psychology. No:24
12-Myrdal,Gonnar(1947),"whats Development"  Tournal of economic issues vol.no:4 pp 729-736
13-World bank (1998), " knowledge for Development" world Development Report Washington
14-Commons, G.R (1934). Institutional / economics word bank. Pp 171-195
15-Boseti, Fikret,Alexander lvanovic Menaul Munshey(2012)" Fragility,Risk Resilience: A Review of Existing – Frume Works , UNU/ CRR
16-Self Help Africa (2015), " Resilience programming Fram work"
17-George B. Baldwin, planning and Development in Iran, the john Hopkins press, 1967,
دوره 2، شماره 3
علوم انسانی
دورۀ دوم، پاییز و زمستان 1398 ، شمارۀ سوم
اسفند 1398
صفحه 63-78