A Comparative Analysis of the Foundational Principles of Jurisprudential Interpretation Regarding the Meaning of "Al-Salat al-Wusta" (The Middle Prayer) Among Fariqayn (Sunni and Shia Schools)

Document Type : Original Article

Authors
meisam shoaib 1
Reza Mollazadeh 2
1 Graduated from the Department of Jurisprudence, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Postdoctoral researcher in Quran and Hadith sciences, Ferdowsi University of Mashhad (researcher at the Astan Quds Razavi Research Foundation), contact number: 09142353876, reza.mollazadehyamchi@alumni.um.ac.ir
10.22047/hsd.2025.542324.1097
Abstract
Background and Objective: The long-standing dispute over defining "Al-Salat al-Wusta" (Quran 2:238) is a classic interpretive crisis. Previous research focused on validating one opinion. This article transcends that, using a comparative-methodological analysis to examine how the Fariqayn (Sunni and Shia) manage conflicting evidence. It aims to reconstruct and compare each school's "system for prioritizing evidence" to uncover the fundamental roots of their disagreement.

Method: This qualitative study analyzes primary exegetical, narrative, and legal-theoretical texts. Rather than defending one view, it treats the "phenomenon of disagreement" as its subject. Using an "extra-textual" and "intra-textual" framework, it reconstructs the hermeneutic logic governing each school's approach to interpretation.

Findings: The disagreement over the prayer (Asr, Dhuhr, or Fajr) stems not from differing data, but from distinct foundational principles and evidence-prioritization systems. Each view results from a unique interpretive logic: the Sunni majority's "supremacy of the explicit interpretive text"; the Imamiyyah's "supremacy of the infallible's explanation"; and the Shafi'is' "supremacy of contextual coherence."

Conclusion: Jurisprudential exegesis is not a neutral process but is shaped by a jurist's pre-existing theological foundations. The conflict over "Al-Salat al-Wusta" is ultimately a debate on whether prophetic tradition, infallible explanation, or textual structure holds final authority in an interpretive crisis. This dispute perfectly mirrors the richness and methodological complexity of Ijtihad within Islamic intellectual tradition.
Keywords
Al-Salat al-Wusta
Jurisprudential Exegesis
Comparative Jurisprudence
Conflict of Evidence
Methodology of Interpretation
*قرآن کریم
ابن بابویه، محمد بن علی (۱۴۰۳ ق). معانی الأخبار. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن بابویه، محمد بن علی (۱۴۱۳ ق). من لا یحضره الفقیه (جلد ۱). چاپ دوم. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
ابن شهرآشوب، محمد بن على (۱۳۶۹ ش). متشابه القرآن و مختلفه (جلد ۲). قم: بیدار.
ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم (۱۴۱۱ ق). تفسیر غریب القرآن. بیروت: دار و مکتبه الهلال.
ابن‌عطیه، عبدالحق بن غالب (۱۴۲۲ ق). المحرر الوجیز فى تفسیر الکتاب العزیز (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
بحرانى، یوسف بن احمد (۱۴۰۵ ق). الحدائق الناضره فی أحکام العتره الطاهره (جلد ۶). قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
بقاعى، ابراهیم بن عمر (۱۴۲۷ ق). نظم الدرر فى تناسب الآیات و السور (چاپ سوم)، (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
بیضاوى، عبدالله بن عمر (۱۴۱۸ ق). أنوار التنزیل و أسرار التأویل (جلد ۱). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
جصاص، احمد بن على (۱۴۰۵ ق). احکام القرآن (جلد ۲). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
حویزى، عبدعلى بن جمعه (۱۴۱۵ ق). تفسیر نور الثقلین (چاپ چهارم)، (جلد ۱). قم: اسماعیلیان.
رشید رضا، محمد (۱۴۱۴ ق). تفسیر القرآن الحکیم (تفسیر المنار)،(جلد ۲). بیروت: دار المعرفه.
زمخشرى، محمود بن عمر (۱۴۰۷ ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل (چاپ سوم)، (جلد ۱). بیروت: دار الکتاب العربی.
سمین، احمد بن یوسف (۱۴۱۴ ق). الدر المصون فى علوم الکتاب المکنون (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
طبرانی، سلیمان بن احمد (۲۰۰۸ م). التفسیر الکبیر: تفسیر القرآن العظیم (جلد ۱). إربد، اردن: دار الکتاب الثقافی.
طبرسى، فضل بن حسن (۱۳۷۲ ش). مجمع البیان فی تفسیر القرآن (جلد ۲)، (چاپ سوم). تهران: ناصر خسرو.
طبری، محمد بن جریر (۱۴۱۲ ق). جامع البیان فى تفسیر القرآن (تفسیر الطبرى)،(جلد ۲). بیروت: دار المعرفه.
طوسی‌، محمد بن حسن ‌(۱۳۸۷ ق). المبسوط فی فقه الإمامیه (جلد ۱)، (چاپ سوم). تهران: المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه.
علامه حلی، حسن‌ بن یوسف ‌(۱۴۱۲ ق). منتهى المطلب فی تحقیق المذهب (جلد ۴). مشهد: مجمع البحوث الإسلامیه.
علم‌الهدى، على بن الحسین (سید مرتضی) (۱۴۳۱ ق). تفسیر الشریف المرتضى المسمى. ب: نفائس التأویل (جلد ۱). بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
عیاشى، محمد بن مسعود (۱۳۸۰ ق). التفسیر (تفسیر العیاشی) (جلد ۱). تهران: مکتبه العلمیه الاسلامیه.
فخر رازى، محمد بن عمر (۱۴۲۰ ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، (جلد ۶)، (چاپ سوم). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
قاسمی، جمال‌الدین (۱۴۱۸ ق). تفسیر القاسمی المسمى محاسن التأویل (جلد ۲). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
قشیری، عبدالکریم بن هوازن (۲۰۰۰ م). لطائف الاشارات: تفسیر صوفى کامل للقرآن الکریم (جلد ۱)، (چاپ سوم). قاهره: الهیئه المصریه العامه للکتاب.
قمى، على بن ابراهیم (۱۳۶۳ ش). تفسیر القمی (جلد ۱)، (چاپ سوم). قم: دار الکتاب.
کلینی، محمد بن یعقوب (1407 ق). الکافی (جلد ۳).
کیاهراسى، على بن محمد (۱۴۲۲ ق). احکام القرآن (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
ماوردی، على بن محمد (بی‌تا). النکت و العیون تفسیر الماوردى (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
محقق حلی‌، جعفر بن حسن ‌(۱۴۰۷ ق). المعتبر فی شرح المختصر (جلد ۲). قم: مؤسسه سید الشهدا علیه السلام.
مغنیه، محمدجواد (۱۴۲۴ ق). التفسیر الکاشف (جلد ۱). قم: دار الکتاب الإسلامی.
نجفی، محمدحسن (صاحب الجواهر) (۱۴۰۴ ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (جلد ۷)، (چاپ هفتم). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
نحاس، احمد بن محمد (۱۴۲۱ ق). اعراب القرآن (جلد ۱). بیروت: دار الکتب العلمیه، منشورات محمد علی بیضون.
Development of humanities
Volume 7, Issue 13 - Serial Number 13
Humanities
Volume 7, Spring and Summer 2026, No. 13
October 2026
Pages 219-235

XML
PDF 509.42 K
Supplementary File
11-1097.pdf