ارائه الگوی تاب‌آوری کسب‌وکارهای دیجیتال نوپا در محیط پویا (مورد مطالعه: خرده‌فروشی‌های آنلاین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه سیاست گذاری بازرگانی، پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران.
2 گروه مدیریت رسانه و ارتباطات کسب و کار، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی ارائه الگوی تاب‌آوری کسب‌وکارهای دیجیتال نوپا در محیط پویا انجام شد. این مطالعه از منظر هدف یک پژوهش کاربردی-توسعه‌ای و از نظر روش گردآوری داده‌ها یک پژوهش پیمایش مقطعی است. برای دستیابی به هدف از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده گردید. جامعه مشارکت‌کنندگان بخشی کیفی شامل کارشناسان، مدیران و ذی‌نفعان کلیدی در کسب‌وکارهای دیجیتال نوپا و خرده‌فروشی‌های آنلاین بود. نمونه‌گیری با روش هدفمند انجام و پس از 12 مصاحبه به نقطه اشباع رسید. جامعه آماری بخش کمی شامل مدیران و کارشناسان فروشگاه‌های خرده‌فروشی‌های آنلاین بود. حجم نمونه بخش کمی با روش تحلیل توان 150 نفر بدست آمد و از نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه بود. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کیفی مضمون با نرم‌افزار Maxqda، مدلسازی ساختاری-تفسیری با نرم‌افزار Micmac و حداقل مربعات جزئی با نرم‌افزار Smart PLS استفاده گردید. براساس الگوی پژوهش مشخص گردی مولفه‌های زیرساخت دیجیتال کسب‌وکار‌، رهبری تحول‌آفرین و تاب‌آور‌ و شبکه‌سازی و همکاری استراتژیک ‌بر مولفه‌ دیده‌بانی و مدیریت پیش‌نگر تاثیر دارند. در سطح بعدی، مولفه‌های یادگیری و هوشمندی دانشی و شایستگی‌های دیجیتال سرمایه انسانی بر مولفه‌های نوآوری دیجیتال کسب‌وکار و تحلیل داده هوشمند‌ تاثیر می‌گذارند. در نهایت پویایی ساختاری و انعطاف‌پذیری، هوشمندی رقابتی‌ و ظرفیت انطباق و بازیابی سازمانی‌ منجر به تاب‌آوری کسب‌وکارهای دیجیتال نوپا می‌شوند.
کلیدواژه‌ها

منابع
آذر، عادل؛ خسروانی، فرزانه؛ جلالی، رضا (1398). تحقیق در عملیات نرم. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
براری‌جیرندهی، آذر؛ سجادی، سیدمجتبی؛ داوری، علی (۱۴۰۱). طراحی الگوی تاب‌آوری کسب‌وکارهای نوپا: مسیری به‌سوی آینده‌نگاری کسب‌وکارهای نوپا. آینده‌پژوهی ایران، (۱۳)، ۱۵۶۱۷۹. https://doi.org/10.30479/jfs.2023.17059.1390
بشیری‌منش، نازنین؛ شجیرات، حسین (۱۴۰۳). تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر تاب‌آوری شرکت‌های تولیدی در شرایط بحرانی دوره کرونا. حسابداری و منافع اجتماعی، ۱۴ (۵۲)، ۲۰۹۲۳۶. https://doi.org/10.22051/jaasci.2023.43575.1772
پوروشسب، زرتشت (۱۴۰۲). تأثیر بازاریابی رابطه‌مند بر رضایت درک‌شده با توجه به اثر تبلیغات دیجیتال در خرده‌فروشی‌های آنلاین. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، ۷ (۲۴)، ۱۰۵۸۱۰۷۰. https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/1945
تقوا، محمدرضا؛ رییسی‌وانانی، ایمان؛ دهدشتی، زهره؛ مانا، شاهرخ؛ شاکرین، زهره (۱۴۰۲). توسعه مدل هوشمندی بازار در زنجیره عرضه محصولات تندگردشدر حوزه خرده‌فروشی آنلاین. مطالعات مدیریت کسب‌وکار هوشمند، ۱۱ (۴۳)، ۲۵۷۲۹۸. https://doi.org/10.22054/IMS.2023.67113.2152
جوکار، علی‌اکبر؛ محمودی‌میمند، محمد؛ پرهیزگار، محمدمهدی؛ محبعلی، محمدمهدی (۱۴۰۲). طراحی الگوی تاب‌آوری زنجیره تأمین مبتنی بر هوش مصنوعی در بخش خرده‌فروشی آنلاین. اقتصاد و مدیریت شهری، ۱۲ (۴۵)، ۱۰۷۱۲۹. http://iueam.ir/article-1-2091-fa.html
حبیبی، آرش؛ جلال‌نیا، راحله (1401). حداقل مربعات جزئی. تهران: نارون.
دوست‌حسینی، فهیمه؛ خدیور، آمنه (۱۴۰۳). ارائه مدلی برای شبیه‌سازی عوامل مؤثر بر وفاداری برند در صنعت خرده‌فروشی آنلاین با رویکرد پویایی سیستم. تحقیقات بازاریابی نوین، ۱۴ (۵۲)، ۱۰۳۱۲۶. https://doi.org/10.22108/nmrj.2024.138164.2920
شبیری، ابراهیم؛ خواجه، مصطفی؛ ثانوی‌فرد، رسول (۱۴۰۲). الگوی نوین ارتباطات بازاریابی و تأثیر آن در رفتار خرید خرده‌فروشی آنلاین. مطالعات فقه اقتصادی، ۵ (۲)، ۶۹۸۶. https://doi.org/10.22034/ejs.2023.368795.1322
شریعت‌نژاد، علی؛ سپهوند، رضا؛ رضایی‌نژاد، هادی (۱۴۰۳). طراحی الگوی تاب‌آوری سازمانی در مواجهه با بحران و جریان‌های شکافنده سازمانی. پژوهش­نامه مدیریت تحول، ۱۶ (۳۲)، ۷۱۱۰۶. https://doi.org/10.22067/tmj.2024.87597.1563
صمیمی، سعید؛ وحیدی‌نسب، فاطمه (۱۴۰۳). تاب‌آوری کسب‌وکارها مبتنی بر رئالیسم انتقادی و آینده‌پژوهی. حسابداری و منافع اجتماعی، ۱۴ (۵۲)، ۱۸۹۲۰۸. https://doi.org/10.22051/jaasci.2024.45501.1808
صنعتی، هادی؛ وظیفه‌دوست، حسین؛ زمانی‌مقدم، افسانه؛ حسینی، سیدشمس‌الدین (1404). الگوی تأمین مالی جمعی مبتنی بر کارآفرینی در کسب‌وکارهای دیجیتال: رویکردی نوین در تأمین مالی سبز سازمان. نشریه مدیریت سبز، 1، 1-21. https://doi.org/https://doi.org/10.71769/jgm.2025.1128394
عزیزلو، مهدی؛ فیاضی، مرجان؛ قربانی‌زاده، وجه‌الله (۱۴۰۳). ارائه مدل تاب‌آوری سازمانی در شرکت‌های دانش‌بنیان. مطالعات منابع انسانی، ۱۴ (۳)، ۱۱۸۱۴۷. https://doi.org/10.22034/jhrs.2024.210050  
فتوت کریمی، رضا؛ نبوی چاشمی‌، سید علی؛ روح الامینی، مهدی (1404). طراحی کسب و کار سازگار با محیط در مسیر رشد همه جانبه و پایدار. نشریه اکولوژی سرزمین 11. 868-879. https://doi.org/10.22034/el.2025.518571.1089
کدیور زینکانلو، حیدر؛ شکاری، غلام­عباس؛ امامقلی‌زاده، سعید (۱۴۰۳). طراحی الگوی پرورش تاب‌آوری سازمانی براساس مؤلفه‌های چابکی سازمانی. مدیریت و چشم‌انداز آموزش، ۶ (۲۱)، ۱۷۶۱۹۵. https://doi.org/10.22034/jmep.2024.455051.1358
محسنی‌کبیر، زهره؛ موسوی‌کاشی، زهره؛ سیدحسینی‌نیا، سیدشهروز (۱۴۰۳). تبیین مدل تاب‌آوری کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در کشور ایران با رویکرد آمیخته. انجمن علوم مدیریت ایران، ۱۹ (۷۳)، ۵۷۹۸. https://doi.org/100/jiams.2024.8736.7644
محمدی، علی؛ ارزاقی، رضا؛ عسکری‌فر، کاظم؛ میرقادری، سیدهادی (۱۴۰۴). طراحی مدل توانمندسازهای چابکی و تاب‌آوری سازمانی در نظام‌های سازمانی: یک مرور سیستماتیک. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی، ۱۷ (۶۵)، ۹۵۱۲۰. http://iieshrm.ir/article-1-1805-fa.html
محمدیاری، زهره؛ شرفی، وحید (۱۴۰۳). ارتقاء تاب‌آوری سازمانی از طریق تفکر راهبردی کارآفرینانه با نوسازی راهبردی. مطالعات مدیریت راهبردی، ۱۵ (۶۰)، ۳۲۹۳۴۵. https://doi.org/10.22034/smsj.2023.402428.1876
یوسفیان‌آرانی، وحید؛ فیاضی، مرجان؛ امین، فرشته؛ داوری، علی (۱۴۰۱). شناسایی ابعاد مدل تاب‌آوری فردی بنیان‌گذاران استارتاپ‌های ایرانی. مدیریت بازرگانی، ۱۴ (۴)، ۷۴۱۷۶۹. https://doi.org/10.22059/jibm.2022.342100.4361
دوره 6، شماره 12 - شماره پیاپی 12
علوم انسانی
دورۀ ششم، پاییز و زمستان 1404 ، شمارۀ دوازدهم
اسفند 1404
صفحه 271-304