تلنگرهای رفتاری در افق بهره‌وری سازمانی: واکاوی نظری عوامل اثرگذار

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت روزافزون بهره‌وری نیروی انسانی در سازمان‌ها، تلنگرها به عنوان ابزاری موثر در بهبود عملکرد سازمانی مطرح شده‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل جامع عوامل تأثیرگذار بر موفقیت مداخلات تلنگر در افزایش بهره‌وری کارکنان انجام شده است. مطالعه حاضر به دنبال ارائه چارچوبی جامع برای درک بهتر مکانیزم‌های اثرگذاری این مداخلات در محیط‌های سازمانی است.
روش: این مطالعه با رویکرد فراترکیب انجام شد. از میان 95 مقاله منتشر شده در بازه 2015-2024، پس از طی فرآیند پنج مرحله‌ای شامل حذف موارد تکراری، بررسی عناوین، ارزیابی چکیده‌ها، بررسی محتوای و ارزیابی کیفی براساس چک‌لیست مهارت‌های ارزیابی انتقادی، 20 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش آنتروپی شانون تحلیل شدند.
یافته‌ها: عوامل موثر در سه بعد اصلی طبقه‌بندی شدند: عوامل درون‌سازمانی (شامل زیرساخت‌های سازمانی و مدیریتی، مکانیزم‌های طراحی و پیاده‌سازی)، عوامل انسانی (شامل عوامل فردی و تفاوت‌های فردی، مولفه‌های اجتماعی و فرهنگی) و عوامل زمینه‌ای. عوامل فردی و تفاوت‌های فردی با وزن اطلاعاتی 0.1447 بیشترین اهمیت را داشتند، و پس از آن زیرساخت‌های سازمانی و مدیریت قرار گرفت. مقدار کل آنتروپی شانون 0.9843 نشان‌دهنده توزیع متعادل مضامین بود.
نتیجه‌گیری: اثربخشی تلنگرهای رفتاری در افزایش بهره‌وری کارکنان مستلزم رویکردی کل‌نگر و یکپارچه است که همزمان به عوامل فردی، سازمانی و محیطی توجه دارد. این مطالعه نشان داد که توجه ویژه به تفاوت‌های فردی کارکنان و ارزش‌های فرهنگی-اجتماعی در طراحی این مداخلات ضروری است. همچنین، موفقیت این مداخلات
نیازمند ایجاد زیرساخت‌های مناسب سازمانی و بکارگیری روش‌های ارزیابی مستمر می‌باشد.