مختصات نظری و گونه‌شناسی تعاریف حکمرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه خط‌مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار مدیریت دولتی، گروه مهندسی پیشرفت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران
10.22047/hsd.2025.498280.1053
چکیده
ماهیت مسائلی که دولت‌ها در چند سال اخیر با آن‌ها مواجه شده‌اند بر نحوه اداره جامعه و ارائه خدمات عمومی به صورتی بهینه تأثیرات قابل‌توجهی داشته است. این امر موجب مطرح‌شدن رویکرد «حکمرانی» به‌منظور شبکه‌سازی و استفاده از منابع و ظرفیت‌های کنشگران و ذی‌نفعان از بخش‌های مختلف شده است. باتوجه‌به اینکه مفهوم حکمرانی از سوی صاحب‌نظران و پژوهشگران مختلف به صورت‌های متفاوتی تبیین شده است و این افراد هرکدام بنا بر حوزه تخصصی خود بر وجوه خاصی از حکمرانی تأکید داشته‌اند؛ لذا این موضوع موجب ارائه مجموعه متنوعی از تعاریف مختلف حکمرانی در ادبیات نظری شده است. این پژوهش با استفاده از روش ترکیب مضمون به بررسی تعاریف مختلف حکمرانی از منظر صاحب‌نظران مختلف پرداخته است و در نهایت تعاریف مختلف حکمرانی را در هفت دسته کلی ساختار؛ کارکرد؛ فرایند (رویه)؛ نقش؛ سازوکار؛ سطح و اهداف و پیامدها دسته‌بندی نموده که هرکدام دارای زیرمجموعه‌هایی هستند که می‌توان تعاریف مختلف حکمرانی را در آن‌ها گنجاند تا پژوهشگران را از سردرگمی مفهومی حکمرانی نجات داده و موجب کاربست صحیح و به‌جای مفهوم حکمرانی در حوزه‌های مطالعاتی مختلف گردد.
کلیدواژه‌ها

  • الوانی، مهدی؛ شمس، لیلا (1402). مبانی حکمرانی؛ نظریه‌ها و کاربردها، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
  • کریم­میان، زهره؛ محمدی، مهدی؛ قاضی­نوری، سیدسپهر؛ ذوالفقارزاده، محمدمهدی (1398). طبقه‌بندی ویژگی‌های حکمرانی از طریق شبکه‌های خط‌‌مشی با استفاده از روش فراترکیب. مدیریت دولتی، 11(3)، 377-402. doi: 10.22059/jipa.2019.284439.2581.
  • نجفی­رستاقی، حیدر؛ اسمعیلی­گیوی، محمدرضا (1401). حکمرانی: رهیافت­ها و فناوری­ها، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
دوره 6، شماره 11 - شماره پیاپی 11
علوم انسانی
دوره ششم، بهار و تابستان 1404، شماره یازدهم
شهریور 1404
صفحه 151-177