زیر پوست علوم انسانی ایران دوئل کنشگران و ساختارها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد برنامه ریزی توسعه آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
چکیده
علوم انسانی ایران ، چگالی عظیم و سرگردان شده است. ساختارها ونهادهای رسمی کشور ومدیریت های دانشگاهی ما نمی توانند به ثمر بخشی این موجودیت کمک بکنند و در تحقیق حاضر به عنوان «جرم بحرانی» از ان بحث می شود. جثۀ بحرانی که می تواند از خود آثار تازه ای بروز بدهد ولی به عللی توفیق آن را به دست نمی آورد ودر نتیجه بیشتر ابواب جمعی این موجودیت، بناچار استراتژی بقا در پیش می گیرند. تحقیق حاضر با روش پدیدارشناسی تفسیری به سراغ نمونه هدفمندی شامل 50 تن از اصحاب علوم انسانی ایران در خوشه های رشته ای مختلف رفته و از طریق مصاحبه با آنها کوشیده است به فهم تجربه های زیست شان نایل آید و به پرسش های تحقیق پاسخی اکتشافی پیدا بکند.
نتیجه تحقیق حاضر گویای آن است که علوم انسانی از یکسو دچار نوعی حالت مانْد و اینرسی شده است و اصحاب علوم انسانی ایران خود را چنان گرفتار وضعیت سیاستی وساختاری ونهادی می بینند که «کانون اِسناد» شان نوعا بیرونی می شود، «نقش قربانی» بر عهده می گیرند و این تا حدودی حتی موجد وضعیتی ترومایی نیز می شود و با دامن زدن به ارزشهای بقا، می تواند روح کنش را از نسل جدید علوم انسانی بستاند. از سوی دیگر اما پویایی های درونی جرم بحرانی ، خود را با برخی کنش های معنا ساز و ارتباطی خلاق علوم انسانی اینجا وآنجا نشان می دهد. آیا اینها توفان پیش از یک بارش و بعد از یک دوره خشکسالی است؟
نیمه خاموشی در تجربه های زیست مشارکت کنندگان تحقیق هست که در فحوای پاره ای اشارات ضمنی و معانی مضمر آنها و ارجاعات شان به بعضی شواهد احساس می شود . یافته مهم تحقیق این است که فعال شدن چرخه های «کنش خلاق معنا ساز و ارتباطیِ» علوم انسانی قادرند که درحدّ متغیرهای تعدیل کننده و عوامل مداخله وارد جریان بشوند و یا به صورت راه انداز عمل بکنند و در جا به جایی متغیرهای مستقل (یعنی همان ساختارهای صلب) نیز اثر بگذارند. به نظر می رسد توسعه کنشها و همکنشی ها نیازمند بسط حلقه های تعاملی وبین نسلی برای ارتقای مهارتهای پیشرفته ادراکی، ارتباطی و اجتماعی در علوم انسانی است. برخی توصیه های اجرایی برای این اجتماع علمی بزرگ ذکر شده است بویژه با تأکید بر توزیع مجدد فرصتها برای نسل های جدید نوظهور علوم انسانی در میان جوانترها و زنان و غیرتهرانی ها
کلیدواژه‌ها

منابع
-       احسانی، وحید ؛ اعظمی، موسی ؛  نجفی، محمد باقر و سهیلی، فرامرز (1394). قابلیت اثر گذاری پژوهشهای علمی ایران براساس کیفیت بروندادهای آنها. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران 32(2) 660- 631.
-        جانعلی زاده چوب بستی، حیدر ، محمدرضا سلیمانی بشلی (1388 )در جست و جوی شناخت موانع و راه حل های توسعه علمی در ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران، سال سوم، شماره 1 (پیاپی 5)، بهار 1388 ، صص 37-62
-        جهاد دانشگاهی تربیت مدرس (1395). بررسی چالش های دستیابی تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی به اثربخشی و تجاری سازی. بازیابی شده در Http://www.researchimpact.ir/Fa/category/Fa-Pages/20  (آخرین دسترسی 3 دی 1396)
-        خانیکی، هادی(1384). نقش علوم انسانی در ایران . مقاله ارائه شده در همایش آکادمی علوم انسانی .  دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران، آذر ماه 1384.
-        داوری اردکانی، رضا (1389).  علوم انسانی و برنامه‌ریزی توسعه. تهران: فردایی دیگر.
-        داوری اردکانی، رضا (1394). ملاحظاتی درباره علوم انسانی و اجتماعی . روزنامه اطلاعات، 22 تیر 1394 .
-        رفیع‌پور، فرامرز (۱۳۹۰). موانع رشد علمی ایران و راه‌حل‌های آن. تهران: شرکت سهامی انتشار
-        فاضلی ، نعمت الله(1388).  گفتمان مسئله بومی. مجله مطالعات اجتماعی ایران، سال سوم، شماره 1 (پیاپی 5)، بهار 1388 ، صص 84-96
-        فراستخواه  ، مقصود (1388)دانشگاه وآموزش عالی ؛ منظرهای جهانی و مسأله های ایرانی . تهران : نشر نی (چاپ دوم: 1397)
-        فراستخواه  ، مقصود (1389).چرا اموزش دانشگاهی در علوم انسانی واجتماعی مطلوب نیست. متن کامل بحث ارائه شده در همایش «آموزش علوم انسانی»، پژوهشکده مطالعات فرهنگی واجتماعی، 25 آبان 1389 دانشگاه تهران، دانشکده مطالعات جهان
-        قانعی راد، محمد امین (1395). الگوی چهار وجهی برای ارزیابی توسعه علوم انسانی. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم بازیابی شده از http://maslahat.ir/DocLib2/Approved%20Policies/Offered%20General%20Policies.aspx
-        مصباحیان ، حسین ( 1391). دربارة شرایط امکان اشتغال به علوم انسانی .  مجموعه مقالات دومین کنگرة ملی علوم انسانی،  پژوهشگاه علوم انسانی : 507-475.
-        مومنی، فرشاد(1388).   ایران و چالش های مواجهه با علوم بومی و علم جهانی.  مجله مطالعات اجتماعی ایران.  سال سوم، شماره 1 (پیاپی 5)، بهار 1388 ،صص 139-160
 
-     Academy of Social Sciences(2013). The Impact of Social Science Research UK:Sage.
-     Bastow, Simon  , Patrick Dunleavy and Jane Tinkler (2014).The Impact of the Social Sciences: How Academics and their Research Make a Difference. SAGE Publications.
-     Bastow, Simon  , Patrick Dunleavy and Jane Tinkler (2016).MEASURING THE IMPACT OF SOCIAL SCIENCE RESEARCH IN UK CENTRAL GOVERNMENT POLICY MAKING. UK:  London School of Economics and Political Science.
-     Davidson, E., & Barrett, M. (2018). Introduction to the Research Impact and Contributions to Knowledge (RICK) Section
-     Davies, Huw ,  Sandra Nutley and  Isabel Walter(2005). Assessing the impact of social science research: conceptual, methodological and practical issues A background discussion paper for ESRC Symposium on Assessing Non-Academic Impact of Research May 2005 ,  Research Unit for Research Utilisation School of Management, University of St Andrews.
-     Donovan, Claire "The Australian research Quality Framework: A Live experiment in capturing the social, economic, environmental and cultural returns of publicly funded research. "New Directions for Evaluation 2008, no. 118 (2008):47-60
-     Greenhalgh, Trisha, James Raftery, Steve Hanney, and Matthew Glover. "Research impact: a narrative review." BMC medicine 14, no. 1 (2016): 78.
-     LSE Public policy group (2016) Maximizing the Impacts of your Research: A Handbook for Social Scientists, Londen.
-     Milat, A. J., Laws, R., King, L., Newson, R., Rychetnik, L., Rissel, C.,… & Bennie, J. (2013). Policy and practice impacts of applied research: a case study analysis of the New South Wales Health Promotion Demonstration Research Grants Scheme 2006- 2006. Health research policy and systems, 11(1), 5.
-     Oliver P., G. Marwell & R. Teixeira 1985. A Theory of Critical Mass. I. Interdependence, Group Heterogeneity, and the Production of Collective Action. American Journal of Sociology. 91: 522-556.
-     Penfield, T., Baker, M. J., Scoble, R., & Wykes, M.C. (2014). Assessment, evaluations, and definitions of research impact: A Review. Research Evaluation, 23(1),21-32.
دوره 2، شماره 4
علوم انسانی
دورۀ دوم، پاییز و زمستان 1400 ، شمارۀ چهارم
اسفند 1400
صفحه 5-18