منافع موزه ها و کتابخانه های عمومی در تحدید حق مولف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته ارشد حقوق مالکیت فکری دانشگاه تهران
2 عضو هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران
چکیده
تحدید حق مولف با هدف ایجاد موازنه میان حقوق مولفان و جامعه بخش مهم و قابل توجهی از نظام حقوق مالکیت فکری را تشکیل می دهد؛ از همین روی لزوم تحدید مذکور به نفع موزه ها و کتابخانه های عمومی که محلی برای تجلی هویت و موجودیت یک ملت هستند بسیار اساسی و مهم است؛ اما این تحدید اصولا با مالکیت و حقوق خصوصی افراد پیوند خورده است و همین امر مدیریت ارتباط مولفان با موزه ها و کتابخانه های عمومی را پیچیده می نماید. اکنون جامعه به ایجاد محدودیت‌هایی فراتر ازآنچه به‌عنوان استثنائات در حقوق مختلف و به‌خصوص استثنائات عام مالکیت فکری شناسایی می‌شود نیاز دارد. این نیاز حتی ممکن است در مواردی تا مرحله سلب مالکیت حق مؤلف (چه به‌صورت کلی و چه به‌صورت جزئی) پیش رود. از سوی دیگر صاحبان خصوصی میراث فرهنگی که دارای حق مالکیت فکری می‌باشند خواستار مالکیت و تسلط کامل بر اموالشان هستند و محدودیت‌های ناشی از اراده قانون‌گذار و به نفع منافع عمومی را به‌سختی پذیرا می‌باشند. پژوهش اخیر در تلاش است بدین پرسش پاسخ دهد که شرایط استثنائات بر حق مولف به نفع این نهادها چیست و دامنه این استثنائات تا کجا خواهد بود؟ آیا با توجه به‌ضرورت منافع عمومی، می‌توان طیف جدیدی از محدودیت‌ها و استثنائات را برای میراث فرهنگی وضع نمود یا خیر؟ و سرانجام نتیجه گیری می کند که تحدید حقوق مولف باید در مواقع ضروری و با رعایت حقوق معنوی مولف و در فقدان هرگونه اهداف تجاری به نفع موزه ها و کتابخانه های عمومی صورت گیرد.
کلیدواژه‌ها

منابع
الف) منابع فارسی
1.قوانین
1) آیین‌نامه اموال فرهنگی، هنری و تاریخی نهادهای عمومی و دولتی، مصوب1391.
2) قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب سال 1352.
3) قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، مصوب 1348.
4) لایحه جامع حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط.
2. کتب
1) حبیبا، سعید و شاکری، زهرا (1394)، « منافع عمومی و حقوق مالکیت ادبی و هنری»، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
2) کلمبه، کلود (1390)، «اصول بنیادین حقوق مؤلف و حقوق مجاور در جهان»، ترجمه و توضیح از محمد زاده، علیرضا، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.
3. مقالات
1) حبیبا، سعید (1391)، «کاوشی در چالش‌های ناشی از آثار گمنام»، فصلنامه علمی-پژوهشی حقوق پزشکی، شماره یک، صص 161-186. بازیابی از:
http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-138&slc_lang=fa&sid=fa.
1)      حبیبا، سعید و شاکری، زهرا (1391)، «مبحثی در محدودیت‌ها و استثنائات حقوق مالکیت ادبی و هنری»، مجله مطالعات حقوق تطبیقی دانشگاه تهران، دوره سوم، شماره اول، صص 41-64. بازیابی از:
https://jcl.ut.ac.ir/article_32104_0.html.
3) شاکری، زهرا (1391)، «جایگاه منافع عمومی در نظام حقوق ادبی و هنری»، فصلنامه علمی-پژوهشی حقوق پزشکی (ویژه‌نامه حقوق مالکیت فکری)، جلد6، شماره23،صص109-134. بازیابی از:
http://ijmedicallaw.ir/browse.php?a_code=A-10-1-135&slc_lang=fa&sid=fa.
4) صاحب، طیبه (1394)، «دشواری‌های حقوقی حاکم بر بهره‌برداری از آثار ادبی و هنری مجهول‌المالک»، مجله علمی- پژوهشی پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دوره نوزدهم، شماره 1، صص 27-50. بازیابی از:
https://elmnet.ir/article/1457319.
ب) منابع لاتین
1. مقررات بین المللی و ملی
1) Consolidated Act on Copyright 2014.

2) Copyright and Related Rights (Neighboring Rights) of Bolivia (Plurinational State of) Law No.1322 of April 13, 1992.

3) Directive of the European Parliament and of the Council of 22 May 2001 on the    Harmonisation of Certain Aspects of Copyright and Related Rights in the Information Society.
 

4) Copyright Act of Canada (consolidated version, status as at December 31, 2012).

5) Copyright Act ESTONIA (consolidated text of February 15, 1999).

6) Copyright and Neighboring Rights of POLAND, 1994 (as amended up to October 21, 2010).

7) Copyright Law of the People’s Republic of China, February 26, 2010 (amended up to the Decision of February 26, 2010).

8)    Italy Restoration Law, 1972.                                                                                                                             
 
9) Universal Declaration of Human Rights, 1948.
 
10) Act on Copyright and Neighboring Rights GERMANY (as amended July 16, 1998).
11) Agreement Revising the Bangui Agreement of March 2, 1977, on the Creation of an African Intellectual Property Organization.
 
12) Belgium Law on Copyright and Neighboring Rights of June 30, 1994, as amended by the Law of April 3, (1995).
13) Copyright Act of BANGLADESH, 2000 (Act No. 28 of 2000, as amended up to 2005).
 
14) Copyright and Related Rights Law of Bosnia and Herzegovina, (2010).

15) Copyright in Literary, Scientific and Artistic Works (consolidated version of 1995).

 
16) Copyright Law of Australia, No. 63 (1968), as amended through No. 28 (2007).
 
17) Intellectual Property Code of FRANCE (consolidated version of March 17, 2017)

18) Law on Copyright and Related Rights of Official Gazette Republic of Serbia (No. 104/2009 and 99/2011).

 
19) The Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works, 1886.
20) The Consolidated Act on Copyright OF DENMARK (Consolidated Act No. 1144 of October 23, 2014).
 
21) Universal Copyright Convention (6 September 1952).
 
22) The Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS), 1994.
23) WIPO Copyrght Treaty (WCT) (1996).
 
3. مقالات
 
1) Canat, J. F,  Guibault, L., & Logeais, E. (2017). "Study on Copyright Limitations and Exceptions for Museums".
2) Bezos,SM. (2007). "international approaches to the orphan works", p.1-23. doi: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=989213.
3) Deazley, R. (2007). " Copyright's public domain", p. 21-34. doi: http://eprints.gla.ac.uk/39744/.
4) Pantalony, R. (2013).' Managing intellectual property for museums.' World Intellectual Property Organization. doi: https://www.ifap.ru/library/book198.pdf.
 
دوره 1، شماره 1
علوم انسانی
دوره اول، پاییز و زمستان 1397، شماره یکم
اسفند 1397
صفحه 87-104