فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران دو فصلنامه توسعه علوم انسانی 2676-5551 6 11 2025 09 22 Critical Realism and Organizational and Management Studies: Exploring Methodological Challenges فلسفه رئالیسم انتقادی و مطالعات سازمان و مدیریت 5 32 230101 10.22047/hsd.2025.504730.1062 FA حسن دانایی فرد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی 0000-0003-1805-7323 امید اردلان دکتری مدیریت منابع انسانی از علامه طباطبایی محمد کاظم دانایی فرد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Journal Article 2025 02 05 Critical realism, based on its distinctive ontology and epistemology, provides a specific methodology for studying social phenomena and identifying the underlying generative mechanisms of these phenomena and events .This paper explores the methodological challenges associated with applying critical realism in organizational and management studies. Critical realism, with its emphasis on the stratification of reality, causal mechanisms, and the interplay between structure and agency, offers a robust alternative to positivist and interpretivist paradigms. However, operationalizing this philosophical framework in organizational research presents several challenges, particularly in identifying and empirically validating causal mechanisms, integrating quantitative and qualitative methods, and maintaining sensitivity to context. The paper first examines the philosophical foundations of critical realism, then explores its methodological challenges, and finally proposes strategies to overcome these challenges. These strategies include developing research frameworks, integrating abductive and retroductive reasoning, and promoting methodological pluralism. The purpose is to enhance the theoretical rigor and practical impact of management and organizational research by effectively leveraging the potential of critical realism. مکتب رئالیسم انتقادی بر اساس هستی شناسی و شناخت شناسی ویژه ای که دارد برای مطالعه پدیده های اجتماعی و شناسایی سازِکارهای مولد زیربنایی این پدیده ها و رویدادها واجد روش شناسی خاصی است .این مقاله به بررسی چالش‌های روش‌شناختی مرتبط با کاربست رئالیسم انتقادی در مطالعات سازمان و مدیریت می‌پردازد. رئالیسم انتقادی با تأکید بر لایه‌های واقعیت، سازِکارهای علّی، و تعامل ساختار و عاملیت، جایگزینی قوی برای پارادایم‌های تحصل‌گرایی و تفسیرگرایی ارائه می‌دهد. با این حال، عملیاتی‌سازی این چارچوب فلسفی در پژوهش‌های سازمانی، به‌ویژه در زمینه شناسایی و تأیید تجربی سازِکارهای علّی، ترکیب روش‌های کمی و کیفی، و حساسیت به بستر، با چالش‌های متعددی مواجه است. این مقاله ابتدا مبانی فلسفی رئالیسم انتقادی را بررسی کرده، سپس چالش‌های روش‌شناختی آن را تحلیل می‌کند و در نهایت راهبردهایی برای غلبه بر این چالش‌ها، از جمله توسعه چارچوب‌های پژوهشی، تلفیق استدلال استفهامی و استرجاعی، و ترویج کثرت‌گرایی روش‌شناختی ارائه می‌دهد. هدف، ارتقای دقت نظری و تأثیرگذاری پژوهش‌های مدیریت و سازمان از طریق بهره‌گیری اثربخش از ظرفیت‌های رئالیسم انتقادی است. https://hsd.ias.ac.ir/article_230101_c0f524500634f151b9f933ec5ed7112d.pdf